Raport RNP BIK – sprawdź zaległości skarbowe kontrahenta
2026-03-16
Spis treści
- RNP, czyli co?
- Zaległości skarbowe – pierwszy „filtr” przy weryfikacji kontrahentów?
- Jakie dane zawiera raport RNP?
- Jak uzyskać raport RNP w BIK?
Weryfikacja kondycji finansowo-płatniczej potencjalnych kontrahentów staje się standardem w polityce zarządzania ryzykiem. Sprawdzeniu podlegają sytuacja kredytowa, ewentualne zadłużenie wobec firm, powiązania kapitałowo-osobowe czy historia zobowiązań. Jest jednak jeszcze jedna, nadal niedoceniana informacja, którą warto potraktować jako pierwszy filtr: zobowiązania wobec Skarbu Państwa. Dzięki nowej pilotażowej usłudze BIK – raportowi RNP – dostęp do tych danych wreszcie staje się możliwy.
RNP, czyli co?
RNP (Rejestr Należności Publicznoprawnych) to państwowa ewidencja dłużników zalegających z zapłatą należności podlegających egzekucji administracyjnej. Prowadzi go Szef Krajowej Administracji Skarbowej, co samo w sobie jest gwarancją wiarygodności i kompletności zgromadzonych danych.
Dostarcza danych, które uzupełniają tradycyjne źródła weryfikacji kondycji finansowo-płatniczej, takie jak rejestry dłużników. Mają one dużą wagę, ponieważ długi publicznoprawne, przekazywane bezpośrednio przez organy administracji skarbowej i jednostki samorządu terytorialnego, podlegają egzekucji administracyjnej, a nie wpisowi do rejestrów komercyjnych.
Jakie dane trafiają do Rejestru Należności Publicznoprawnych?
Wpis do RNP pojawia się, gdy łączna kwota zaległości danego dłużnika wobec Skarbu Państwa – obejmująca zarówno należność główną, jak i naliczone odsetki – przekroczy 5 000 zł. Do Rejestru trafiają wyłącznie zobowiązania na etapie egzekucyjnym. Są to przede wszystkim:
- zaległości podatkowe;
- kary administracyjne;
- należności celne;
- grzywny;
- mandaty karne.
Warto podkreślić, że dłużnikiem w rejestrze może być zarówno osoba fizyczna, jak i prawna – niezależnie od rezydencji podatkowej.
Dotychczas przedsiębiorcy nie mieli dostępu do danych z RNP w formie umożliwiającej łatwą i masową weryfikację kontrahentów. Dopiero nowa usługa – raport RNP przygotowana przez BIK – otworzyła taką możliwość.
Zaległości skarbowe – pierwszy „filtr” przy weryfikacji kontrahentów?
Dlaczego dostęp do danych z RNP może być tak istotny przy ocenie potencjalnego partnera B2B? Firma, która nie reguluje zobowiązań publicznoprawnych, wysyła bardzo czytelny sygnał – skoro nie płaci podatków, grzywien czy kar administracyjnych, czy może być rzetelnym kontrahentem?
Zaległości wobec Skarbu Państwa to bardzo poważne ostrzeżenie przy weryfikacji kontrahenta. Każdy dłużnik ma pewną hierarchię spłacanych zobowiązań. Zazwyczaj najpierw regulowane są wynagrodzenia pracowników, potem zobowiązania publicznoprawne, a inne w dalszej kolejności. Jeśli już na tak wysokim „poziomie” pojawia się problem, oznacza to, że sytuacja finansowa firmy może być naprawdę zła. A to mocny sygnał, że ryzyko podjęcia współpracy jest wysokie – mówi Joanna Tureczek-Zakrzewska, Product Manager w BIK.
Trzeba się liczyć z tym, że w przypadku problemów z płatnościami Skarb Państwa, jako wierzyciel uprzywilejowany, będzie pierwszy w kolejce przy egzekucji długów, a wierzytelności prywatne będą regulowane dopiero po ich spłacie – dodaje.
To jednak nie wszystko. Świadomość zaległości podmiotu wobec Skarbu Państwa daje przedsiębiorcy wiedzę przydatną podczas rozmów z potencjalnym kontrahentem. Nadal może on być partnerem wartym rozważenia – o ile warunki współpracy zostaną odpowiednio dostosowane, np. krótszymi terminami płatności, nieudzieleniem kredytu kupieckiego lub dodatkowymi zabezpieczeniami umownymi.
Obecność wpisu w RNP nie zawsze musi oznaczać poważne problemy finansowe kontrahenta. Część spraw, których dotyczą zobowiązania, jest w toku: toczą się postępowania, wnoszone są sprzeciwy, trwają negocjacje z organami skarbowymi – dodaje Joanna Tureczek-Zakrzewska.
Właśnie dlatego naszym klientom są potrzebne tak szczegółowe dane. Często stanowią one impuls do rozmowy, nie do zamknięcia drzwi. Ale żeby ją przeprowadzić z dobrej pozycji, trzeba najpierw wiedzieć, z czym się mierzy. Raport RNP dostarcza niezbędne informacje – wyjaśnia.
Dane z RNP są zatem również źródłem przewagi negocjacyjnej – dają konkretne argumenty, z którymi trudno dyskutować.
Dane z RNP – więcej niż zabezpieczenie przy podpisywaniu umowy B2B
Znaczenie informacji z Rejestru Należności Publicznoprawnych wykracza poza moment nawiązywania współpracy. Dane mogą być przydatne również podczas monitorowania kondycji finansowej obecnych kontrahentów, np. gdy pojawią się pierwsze opóźnienia w płatnościach.
Wiedza o tym, że wierzyciel publiczny ma pierwszeństwo w egzekucji, pozwala ustalić odpowiednią strategię i podjąć działania wtedy, gdy jeszcze są szanse na szybkie odzyskanie środków lub zabezpieczenie się przed poważną stratą finansową. RNP istotnie wzmacnia transparentność rynku, co stanowi jeden z celów jego funkcjonowania.
Rejestr przydaje się także w ramach procedur compliance, weryfikacji wymaganej przepisami ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy (AML) oraz w procesach due diligence. Co więcej, pozyskanie informacji o ewentualnym zadłużeniu wobec Skarbu Państwa może być uznane za element zachowania „należytej staranności” i podczas kontroli skarbowej uchronić się np. przed zarzutem świadomego udziału w oszustwach podatkowych.
Jakie dane zawiera raport RNP?
Z uwagi na tak dużą wagę informacji o zaległościach wobec Skarbu Państwa, BIK wprowadza usługę raportu RNP. Klienci, którzy z niej korzystają, otrzymują rozbudowany zestaw danych analitycznych o zaległościach publicznoprawnych firm.
Dokument zawiera:
- informacje o samym dłużniku – jego dane identyfikacyjne i adresowe;
- dane dotyczące wierzyciela, czyli konkretnego organu, który dokonał wpisu, np. urzędu skarbowego, celnego czy jednostki samorządu terytorialnego, wraz z namiarami kontaktowymi;
- łączną kwotę zaległości ujawnioną w rejestrze;
- tytuły prawne zobowiązania;
- numery decyzji administracyjnych będące ich podstawą;
- daty nadania tytułów wykonawczych;
- informacje o ewentualnych sporach lub sprzeciwach wniesionych przez dłużnika.
Szczególnie ważne mogą być te ostatnie, ponieważ to ich analiza pozwala na pełną ocenę kondycji podmiotu oraz tego, czy zaległości rzeczywiście stanowią ryzyko.
Jak uzyskać raport RNP w BIK?
Raport RNP to samodzielna usługa BIK, która obecnie jest uruchomiona w formie pilotażu. Można z niej skorzystać niezależnie od innych produktów z oferty Grupy – to oddzielny raport, który stanie się punktem wyjścia do weryfikacji i pierwszym filtrem „odsiewającym” nierzetelnych kontrahentów.
Proces jest prosty: wystarczy przekazać numer NIP firmy, którą chce się zweryfikować w formie pliku CSV. W takim samym formacie jest przekazywana odpowiedź. Co istotne – weryfikacja podmiotu nie wymaga jego zgody – wystarczy jedynie dopełnić obowiązku informacyjnego. Eksperci BIK wspierają Klientów na każdym etapie – od podpisania umowy, przez przygotowanie pliku CSV, aż po interpretację wyników.
Nasza usługa jest nowością na rynku. Na etapie pilotażu zbieramy informacje o doświadczeniach klientów, użyteczności danych oraz dostosowujemy procesy technologiczne, aby osiągnąć maksimum korzyści dla naszych Klientów – mówi Joanna Tureczek-Zakrzewska.
Dlatego warto być jednym z pierwszych podmiotów, które poszerzają proces weryfikacji o dane RNP i dołączają do grona firm promujących rynek rzetelnych kontrahentów i odpowiedzialne budowanie „higieny finansowej” na rynku – zachęca.
Zobacz także: